Agenda 2012

Maand Jaar
25-04-2012 - Omertijd

 

Lag baOmer

Omer staat hier voor de rouwperiode tussen Pesach en Shavoeot. Lag baOmer, (zondag 28 april) de drieëndertigste dag van de periode van 49 dagen, is uitzondering op de rouw omdat dit de dag was waarop er een einde kwam aan de geheimzinnige massale sterfte van de leerlingen van Rabbi Akiva in de tweede eeuw van de gangbare jaartelling. Deze rabbi was vermaard om zijn geleerdheid ten aanzien van de Mishna.
Tevens is het de overlijdensdag van Rabbi Shimon bar Yochaj, de schrijver van het kabbalistische boek Zohar. Hij wilde dat zijn overlijdensdag als feestdag gevierd zou worden. Vele duizenden met name chassidische joden bezoeken op deze dag zijn tombe in Meron nabij Tsfat in het noorden van Israël.
Omdat Lag baOmer de enige in 49 dagen is dat men mag trouwen, worden er heel veel huwelijken op die dag gesloten. (uit Wikipedia)
Op Mount Meron bij Tsfat worden vreugdevuren ontstoken en driejarige jongetjes voor het eerst geknipt.
 
Wat meer over de Omertelling, de rouwperiode en Lag BaOmer
 
In de periode tussen Pesach en Shavoeot tellen we Omer vanaf de tweede dag van Pesach tot de vijftigste dag: het Wekenfeest, hebreeuws: Sjawoeot. Iedere dag zeggen we: ‘Baroecha ata Hashem elohenoe melech ha-olam asher kied’shanoe be-mitswotav we-tsiwanoe al sfirat ha-omèr. Hajom jom  - hoeveelste dag het is -  la-omer.
 
De periode van 49 dagen is een rouwperiode ten gevolge van de plotselinge dood van 24.000 leerlingen van de beroemde leraar Rabbi Akiva, in de eerste eeuw van de gewone jaartelling. De legende (in de Talmoed) zegt, dat dit het gevolg was van hun gebrek aan respect voor en jaloersheid op elkaar.
Rabbi Simon Jacobson vergelijkt deze raadselachtige en wrede gebeurtenis met Nadav en Avihoe, de twee zonen van Aharon, die wegens ‘vreemd vuur’ (eesj zara) door de bliksem werden getroffen (Lev. 9:23-10:4), waarschijnlijk omdat zij in hun fanatieke toewijding het contact met hun omgeving en hun dienende taak verloren hadden. De 24.000 leerlingen van Akiva, allen hoogbegaafd en fanatiek,  overschreden op vergelijkbare manier de grenzen van hun taak uit het oog en gingen vurig op in hun eigen briljantheid en verdroegen de mening van hun collega’s niet meer. Simon Jacobson heeft begrip voor de passie van de leerlingen, die alle grenzen uit het oog verloren in hun streven naar de opperste nabijheid. Tegelijk destilleert deze lezenswaardige uitlegger de les, dat passies de kunst van de terughoudendheid  broodnodig hebben.
 
Op historisch niveau bekeken is de veronderstelling niet ongerechtvaardigd lijkt me, dat de dood van deze menigte studenten geplaatst moet worden in de oorlog tegen de Romeinen, die de Joden, geprest door de onbarmhartige verboden van keizer Hadrianus – o.a. om te besnijden – en zijn plan om een Romeinse tempel op de plaats van de in 70 verwoeste tempel te bouwen, in 132 waren begonnen onder militaire leiding van Shimon bar Kochwa en onder spirituele leiding van Rabbi Akiva.
Aanvankelijk boekten de opstandelingen successen. Aangenomen werd, dat het keerpunt in de opstand ten gunste van de Joden plaats vond op de achttiende van de maand Iyar, de dag die nu de rouwperiode even onderbreekt, de dag die we nu  Lag baOmer noemen. Later zou men aannemen, dat op die datum het sterven van de Akivastudenten gestopt zou zijn.
Ruim twee jaar was er even weer een Joods Rijk, van 133 tot 135. Shimon bar Kochwa werd door velen als Masjieach gezien en hij kreeg de titel ‘nassi’, vorst. Maar de Romeinen rukten ten slotte met overmacht op en in de slag bij Betar, 135, werden de joden verslagen.
Rabbi Akiva werd gekruisigd.
 
De vele leerlingen van Rabbi Akiva, zouden die zich niet als toegewijde soldaten bij het leger van Shimon bar Kochwa hebben aangesloten en zouden ze niet met passie tegen de Romeinen hebben gestreden? Waarschijnlijk zijn ze dan als helden op het slagveld gestorven of door de Romeinen na de capitulatie geëxecuteerd, net zoals hun leraar.
In de Talmoed is dan dit gebeuren, zou men kunnen zeggen, getransformeerd tot een verhaal in religieuze sfeer.
 
In ieder geval is één leerling van R. Akiva aan de dood ontsnapt door zich voor de Romeinen verborgen te houden in een grot, 13 jaar lang, Shimon bar Yochaj, tezamen met zijn zoon Eleazar. In de grot studeerden zij dag en nacht Tora, zo wil de legende, en hun diepe inzichten leidden later tot het leggen van de basis voor de mystieke geschriften van de Zohar.
Merkwaardigerwijs werd de sterfdag van Shimon bar Yochaj ook gesitueerd op 18 Iyar, dus Lag baOmer gedenkt ook vooral dat. Omdat deze Joodse wijze bepaald had, dat die gedenkdag een feestdag moest zijn, is de onderbreking van de rouwperiode geen beletsel om de traditionele vieringen op die dag te plegen.
20-06-2012 - Global Day of Jewish Learning

De 4e ‘Global Day of Jewish Learning’ komt er weer aan! Elk jaar een groot succes. Noteer 17 november alvast in je agenda. Dit keer is het thema ‘Creating Together’.

Wetend dat je op deze dag samen met anderen overal ter wereld lernt uit de Talmoed (vertaald door rabbijn Adin Steinsaltz) geeft dat speciale gevoel van verbondenheid. In 2012 werd de ‘Global Day of Jewish Learning’ in 34 landen georganiseerd. In Nederland organiseert PaRDeS het evenement - net als alle drie voorgaande jaren -  in samenwerking met het Joods Educatief Centrum Crescas:

op 17 november  2013.

16-12-2012 - Wat is actueel?

Klik hiernaast op 'Cursussen en studiedagen in 2013' voor een overzicht van de cursussen die in 2013 van start gaan.

Ook verwachten we binnenkort een studiedag te kunnen organiseren rond het volgende thema:

Jodendom, liefde en de vrouw

Rabbijn Eliza Klapheck zal in het najaar promoveren op een buitengewoon belangrijke denker: de joodse filosofe Margarete Sussman. Zij verkeerde in anarchistische kringen van Buber en Landauer, schreef tal van studies over jodendom, zoals een commentaar op het boek Job, over Mozes en de bijbelse profeten. Ook schreef Margarete Sussman over de zin van liefde en over de vrouw. Ze werkte samen met de christen-socialist Leonhardt Ragaz. Pardes is erin geslaagd mevrouw Klaphek voor een studiedag te strikken. Deze zal na haar promotie in november of december 2012 plaatsvinden. Nadere berichten volgen!

17-12-2012 - Nieuwe activiteiten

De Stichting PaRDeS wil zich openstellen voor een breder en jonger publiek.

Filosofisch café



 


Webshop

Kirchner

Tenachon # 45